این مقاله از وبسایت کنکورسلام، به یکی از رایج ترین معضل داوطلبان کنکور فرهنگیان یعنی احساس استرس و ارائه دلایل و راهکار برای آن میپردازد. اگر شما هم جزو داوطلبانی هستید که به کرّات با این مسئله مواجه هستید، این مطلب برای شماست.
فهرست مطالب
استرس چیست و چه مشکلی ایجاد میکند؟
مهمترین دلایل استرس داوطلبان کنکور فرهنگیان
استرس چیست و چه مشکلی ایجاد میکند؟
یکی از احساسات رایج و معمول داوطلبان که در دوران کنکور غالبا آن را تجربه میکنند، احساس استرس است. استرس به خودی خود بد نیست؛ حتی تا یک حدی نیاز هم هست تا داوطلب آن را احساس کند. میتوان گفت استرس، محرک داوطلب برای گام برداشتن به سوی هدف خود و کامل کردن پارت های مطالعاتی روزانهاش است. مشکلی که احساس استرس در داوطلبان ایجاد میکند بیش از حد شدن آن در درون داوطلبان است، به قدری زیاد که داوطلب را از عملکرد معمول و طبیعی خود بازدارد. اما به طور کلی تجربه این احساس در همه داوطلبان حتی قوی ترین داوطلبان از لحاظ سطح درسی، طبیعی و نرمال میباشد.
مهمترین دلایل استرس داوطلبان کنکور فرهنگیان
کنکور فرهنگیان و پذیرش چند مرحلهای آن، به اندازه کافی برای داوطلب پرتنش و استرس زاست. علاوه بر این آزمون چند مرحلهای، عوامل مختلفی هستند که باعث تشدید این استرس میشوند؛ برخی از این عوامل در ادامه خواهد آمد.
فشار ذهنی و توقعات بالا از سوی خانواده
بسیاری از داوطلبان از شدت سختگیری و توقع هایی که از سوی خانواده حس میکنند، دچار انواع احساسات منفی از جمله استرس، اضطراب، تنش و درنهایت کمبود عزت نفس میشوند. این احساسات منفی داوطلب را از روند معمول عملکرد رو به پیشرفتش باز میدارد و در نهایت، فرد رفته رفته نوعی حس کم بودن و کافی نبودن برابر فشار ها و توقعات احساس میکند.
ترس از شکست و پشتکنکور ماندن
گاهی احساس ترس و ناامیدی به قدری در برخی داوطلبان غلبه میکند که به دنبال آن استرس و اضطراب را پدید می آورد. در این مواقع داوطلبان به جای تمرکز روی هر پله ای که باید روی آن گام بردارد، تنها به آخرین پله یعنی جلسه آزمون کنکور فرهنگیان نگاه می کند. همین دیدگاه اشتباه باعث می شود فرد، عملکرد خود را در برابر کل حجم مطالعهای که باید برای کنکور داشته باشد ناکافی ببیند و درونش پر از استرس شود.
مقایسه خود با دیگران
اغلب مواقع، داوطلبان چه هنگام مطالعه و چه هنگام آزمون دادن، ممکن است خود را با دیگران مقایسه کرده و عملکرد خود را در برابر عملکرد رقبا ناکافی ببینند و در نهایت، حس کنند به اندازه دیگران قوی نیستند و بدین گونه در مسابقه ای که در ذهن خود ساخته اند شکست میخورند و دیگر میل و رغبتی برای ادامه در خود نمیبینند.
تجربه آزمونهای سخت و غیراستاندارد
بسیاری از داوطلبان ممکن است در پلههای آغازین شروع مطالعه کنکور فرهنگیان، خود را با چالشهای سخت تر از توانشان روبهرو کنند؛ مثلا با ساعات مطالعه بسیار بالا، پاسخ به تستهای بسیار زیاد و همچنین سنجیدن خود در آزمونهای غیر استاندارد با نتیجه ای مواجه شوند که باب میلشان نیست و همین نتیجه کافی است تا کل روند مطالعاتی که در پیش داشتند، مختل شود. این عوامل سبب میشود هجوم احساسات منفی از جمله استرس، اضطراب و خودباختگی و درنهایت جا زدن در داوطلب به وجود آید.
تکنیک های علمی کنترل استرس کنکور فرهنگیان
تکنیک های علمی زیادی برای مدیریت استرس در دوران کنکور وجود دارد که مهمترین و کاربردیترین آنها شامل موارد زیر میشود:
1.تکنیک تنفس 4-2-6 (آرام سازی فوری)
نفس عمیق کشیدن (دم و بازدم کامل) از جمله رایج ترین و ساده ترین راهکارهای مدیریت استرس به خصوص در دوران کنکور می باشد. داوطلب در هر مکان و زمان که دچار این حس استرس شد، میتواند با تکنیک 4 ثانیه دم، 2 ثانیه مکث و 6 ثانیه بازدم خود را آرام کند. این روش ساده و در دسترس، کمک زیادی به کاهش فوری ضربان قلب و تنشهای ذهنی می کند.
2.مطالعه در پارتهای کوتاه همراه استراحتهای منظم
وقتی زمان پارتهای مطالعاتی بیش از حد معمول شود، مغز دچار خستگی شده و به تبع آن احتمال احساس استرس و اضطراب بالا می رود؛ بهتر است برای تمرکز و توجه بیشتر، پارتهای مطالعاتی به زمانهای کمتر اما با کیفیت بیشتر، تقسیم شود و بین پارتها استراحتهای معقول (حداقل 15 دقیقه و نهایتا 25 دقیقه) صورت بگیرد، چرا که بدون استراحت مجددا مغز دچار خستگی شده و عملکرد ذهن مختل خواهد شد.
3.نوشتن افکار منفی روی کاغذ
بسیاری از اوقات، روی برگه پیاده کردن افکار و احساسات منفی، مطمئن ترین راه تخلیه آنها و رها سازی است. روانشناسان معتقدند وقتی دچار احساس منفی می شویم ناخودآگاه مغز ما آن را به صورت مداوم با خود تکرار می کند، اما وقتی آن افکار و احساسات روی کاغذ ثبت شوند اتفاق دیگری می افتد! واقعیت این است که وقتی افکار داخل ذهن هستند، بزرگ و ترسناک به نظر میرسند، اما وقتی روی کاغذ ثبت میشوند، ماهیت و قیافه واقعیشان مشخص میشود؛ بیشتر مواقع، افکار منفی ما، معمولی تر از آنی هستند که در ذهنمان تصور میکردیم.
4.مدیریت عوامل مزاحم و موانع تمرکز
عواملی در اطراف ما وجود دارند که باعث میشوند تمرکز و توجه کافی از سوی ذهن برای مطالعه کافی و مناسب ساطع نشود. یکی از مهمترین این موانع تمرکز، تلفن همراه است. فراموش نکنید اگر تلفن همراه به اندازه کافی و در جای درست استفاده نشود، میتواند باعث حواسپرتی شود و حواس پرتی بزرگترین عامل استرس پنهان است.
5.داشتن سبک زندگی سالم
یک داوطلب کنکوری علاوه بر مدیریت برنامه مطالعاتی خود، باید سبک زندگیاش را نیز در راستای عملکرد هرچه بهتر ذهنش سوق دهد. در ادامه، به برخی راهکارهای سبک زندگی سالم و موثر اشاره میکنیم:
الف) خواب کافی و منظم: یکی از مهمترین معیارهای برخورداری از سبک زندگی سالم، داشتن خواب منظم و کافی است؛ بدون این معیار به طور حتم داوطلب در طول روز با اختلال تمرکز حین مطالعه مواجه خواهد شد. خواب کافی و باکیفیت، رابطه مستقیمی با بهبود عملکرد ذهن و کم خوابی نیز رابطه مستقیم با احساس استرس در طی روز دارد.
ب) تغذیه و سبک غذایی سالم: از فاکتورهای مهم و تاثیرگذار در سبک زندگی، تغذیههای مورد استفاده میباشد. غالب داوطلبان در اثر استرس دچار بیاشتهایی یا پرخوری عصبی میشوند که هردو میتوانند به نحوی تاثیر منفی داشته باشند. داوطلب در سبک زندگی خود باید منابع غذایی مفید و سالم از جمله پروتئین، فیبر، انواع ویتامینها و … را جایگزین مواد مضر از جمله فست فودها کند. موضوع تغذیه، تاثیر بسزایی در عملکرد داوطلب حین مطالعه دارد و درنهایت میتواند با تامین انرژی موردنیاز داوطلب، احساس استرس و تنش را در او کاهش دهد.
پ) داشتن تحرک کافی در طول روز: ورزش یکی از قویترین و سریعترین راهکارهای کنترل استرس است. تحرک حتی اگر کوتاه و سبک باشد، تاثیر بسزایی در تمرکز ذهنی و کیفیت مطالعه خواهد داشت. انجام حرکات ساده و سبک به صورت مداوم میتواند داوطلب را در مسیر تخلیه انرژیهای منفی و کسب انرژیهای مثبت یاری داده و شادی و آرام را به او تزریق کند.
6.برنامه ریزی در مسیر کنکور فرهنگیان
داشتن برنامهریزی اصولی و ترسیم مسیر قبولی فرهنگیان به صورت کلی، میتواند داوطلب را تا حدودی از شرّ احساسات منفی از جمله استرس رها کند؛ چرا که داشتن برنامه اصولی، تا حدودی خیال داوطلب را راحت میکند. با برنامه ریزی صحیح، یک نقشه ذهنی در دست داوطلب است و میداند که دقیقا کدام درس را چگونه و چه زمانی بخواند. این شفافیت مسیر میتواند از تنش و استرس داوطلب کم کند.
کلام پایانی
استرس در دوران کنکور فرهنگیان احساسی طبیعی و حتی تا حدی ضروری است؛ اما وقتی از کنترل خارج شود، میتواند پیشرفت داوطلب را متوقف کند. شناخت دلایل بروز استرس، اجتناب از مقایسه با دیگران و تسلط بر تکنیکهای آرامسازی، داوطلب را قادر میسازد تا تعادل ذهنی خود را حفظ کرده و با تمرکز و آرامش، بهترین عملکرد را در مسیر کنکور فرهنگیان داشته باشد. در نهایت، مدیریت استرس همانقدر حیاتی است که مدیریت زمان. آکادمی کنکور سلام با تدوین طرح تخصصی و حرفهای مشاوره و تشکیل تیم مشاوره با معلمان و دانشجومعلمان رتبه برتر سراسر کشور، که بهتر از هرکسی، متوجه حال و احوال یک داوطلب کنکور فرهنگیان هستند، خالصانه در کنار شماست. خدمات مشاوره کنکورسلام، با نظارت مستقیم موسس آکادمی بزرگ کنکورسلام یعنی استاد انصاری، در قالب تماس صوتی یا ویدیویی به صورت تحلیلی و پرسش و پاسخ درصدد کشف نقاط ضعف و نقاط قوت و در نهایت، بهبود عملکرد داوطلبان با ارائه استراتژیهای شخصیسازی میباشد.
سوالات متداول
این محتوا چقدر برای شما مفید بود ؟
امتیاز شما به ما انرژی بیشتری میده :
میانگین امتیاز ها 0 / 5. شمارش امتیاز 0
اولین نفری باشید که امتیاز میدید:))





