معرفی رشته کارشناسی آموزش تربیت بدنی فرهنگیان و علوم ورزشی شهید رجایی

1-معرفی کلی ومقدمه

دوره کارشناسی پیوسته آموزش تربیت بدنی یکی از دوره هاي آموزش عالی وزات علوم، تحقیقات و فناوري اسـت کـه هـدف آن تربیت معلمانی است که واجد شایستگی هاي لازم جهت اشتغال به فعالیت هاي آموزش تربیت بـدنی در مدارس باشند.

طول مدت تحصیل در این رشته 4 سال و در دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی به صورت شناور از هر سه رشته ی تجربی _انسانی و ریاضی پذیرش دانشجو دارد.

فارغ التحصیلان این رشته به عنوان دبیر تربیت بدنی در هر سه مقطع ابتدایی _متوسطه ی اول و دوم به صورت نیروی رسمی آموزش و پرورش مشغول به خدمت می شوند.

2-رشته درقاب کنکوری

دراین رشته از هرسه گروه تجربی،ریاضی وانسانی جذب دانشجو معلم انجام میشود ومطابق با دفترچه انتخاب رشته در سال های قبل معمولا میزان پذیرش محدود تری را نیز به خود اختصاص می دهد.

در نتیجه شانس قبولی در آن نسبت به دیگر رشته های دانشگاه فرهنگیان تا حدی کمتر ارزیابی می شود.(پذیرش در این رشته وابسته به فاکتورهای متعددی اعم از تراز کنکور در دفترچه های اختصاصی و فرهنگیان _تراز امتحانات نهایی و آزمون عملی تربیت بدنی و نمرات مصاحبه ی تخصصی و عمومی می باشد.)همچنین به دلیل مزیت هایی که در ادامه مورد بررسی قرار خواهیم داد جزءرشته های نسبتا پرطرفدار است.

برای قبولی در این رشته دانش آموزان به عملکرد قابل قبول در کنکور و امتحانات نهایی نیاز داشته وتراز و رتبه ی حدودی برای قبولی در آن با توجه به بوم و ظرفیت پذیرش در هر استان به شکل متفاوتی در نظر گرفته می شود(به صورت کلی با تراز های 7000 به بالا شانس نسبتا قابل قبولی برای پذیرش وجود دارد)

در مجموع افراد برای موفقیت در این رشته علاوه بر شرایط فوق:

1.باید علاقمند به تدریس عملی و علمی علوم بدنی و ورزشی باشند.

2.توانایی ارتباط اجتماعی مثبت داشته باشند.

3.پر انرژی و علاقمند به یاددگیری مستمر هستند.

4.آمادگی و تناسب اندام استاندارد و حداقلی دارند.

5.علاقمند به ورزش و دنبال کردن فعالیت های جسمانی هستند.

3-رشته در قامت دانشجو معلمی

دانشجو معلمان رشته آموزش تربیت بدنی(کارشناسی)،پس از مرحله تحصیل باید در مدرسه و در زنگ تربیت بدنی(ورزش) تدریس کنند هرچند در برخی استان ها با توجه به نیاز محل خدمت استثناعاتی برای تدریس در رشته های دیگر وجود دارد.

در نتیجه باید از قبل برای این مسئله آمادگی کافی را پیدا کنند.به بیان دیگر یک معلم تربیت بدنی به همان اندازه که در مفاهیم علمی از علوم تجربی و علم بدن باید تا حد قابل قبولی مسلط باشد،از علوم ورزشی و مهارت های عملی نیز باید بهره مند باشد و در مفاهیم اخلاقی و مراقبت های زیستی هم باید مرجع دانش آموزان باشد،به همین دلیل دانشجو معلمان این رشته علاوه برمفاهیم پایه علوم تجربی و انسانی و علوم ورزشی و توانایی بدنی صلاحیت های معلمی و روش تدریس اصولی را نیز در طول دوران تحصیل فرا می گیرند که به اصطلاح دروس عملی-نظری گفته می شوند و در کنار کارورزی و حضور در مدارس به آمادگی خوبی برای تدریس در این رشته می رسند.

4-سیلابس درسی در مقطع کارشناسی:

حیطه درسی	نام درس	تعداد واحد
دروس پایه	مبانی وفلسفه تربیت بدنی و ورزش – متون خارجی در علوم ورزشی – آمار وریاضی درعلوم ورزشی – ایمنی وبهداشت فردی در ورزش – آناتومی انسان – فیزیولوژی انسان – مقدمات مکانیک وحرکت انسان – مبانی مدیریت – آمادگی جسمانی1 – آمادگی جسمانی2 – شنا1 – دو ومیدانی 1 – ژیمناستیک 1	26واحد 16نظری 10عملی
دروس تخصصی	فیزیوتراپی ورزشی1 – فعالیت بدنی وتندرستی – سنجش واندازه گیری در علوم ورزشی – حرکت شناسی ورزشی – آسیب شناسی ورزشی – حرکات اصلاحی – تاریخ تربیت بدنی وورزش – رشد حرکتی – یادگیری حرکتی – مقدمات روانشناسی ورزشی – مبانی استعدادیابی ورزشی – مقدمات جامعه شناسی ورزشی – تغذیه ورزشی وکنترل وزن – روش های آموزش در تربیت بدنی وورزش – مدیریت اماکن ورویداد های ورزشی – مبانی کارآفرینی واشتغال زایی ورزشی – مقدمات بیومکانیک ورزشی – اصول وروش شناسی تمرین – مدیریت اوقات فراغت و ورزش های تفریحی – دو ومیدانی2 – ژیمناستیک2 – شنا2 – فوتبال1 – والیبال1 – بسکتبال1 – هندبال1 – تنیس روی میز1 – بدمینتون1 – کشتی1 – فعالیت موزون1(دختران) – ورزش ها وبازی های بومی وسنتی – ورزش های رزمی – ورزش های جسمی/ذهنی – ورزش های آبی – کارورزی ورزش های پایه – کارورزی ورزش های انفرادی – کارورزی ورزش های گروهی	74واحد 38نظری 36عملی
دروس اختیاری	فعالیت رسانه ای در ورزش – مقدمات بازاریابی در ورزش- تربیت بدنی در مدارس – اصول وروش مربی گری – ورزش معلولین – اصول وفنون مشاوره وراهنمایی در ورزش – مدیریت سازمان های ورزشی – فیزیولوژی تمرین – تحلیل تدریس تربیت بدنی – آنتروپومتری حرکتی – روش تحقیق در علوم ورزشی – حقوق ورزشی – متون خارجی در مبانی علوم زیستی ورزش – متون خارجی در مبانی علوم انسانی ورزش – فیزیولوژی ورزشی کودکان – تکنیک های آزمایشگاهی در علوم ورزشی – اختلالات رشد ویادگیری در ورزش – فناوری وفناوری اطلاعات در ورزش – بیومکانیک آسیب های ورزشی – اصول برنامه نویسی کامپیوتری در ورزش – مقدمات بازاریابی در ورزش – فعالیت موزون1(پسران) – فوتبال2 – فوتسال تخصصی – والیبال 2 – والیبال تخصصی – بسکتبال2 – بسکتبال تخصصی – هندبال2 – هندبال تخصصی – تنیس روی میز2 – تنیس روی میز تخصصی – بدمینتون 2 – بدمینتون تخصصی – کشتی2 (پسران) – فعالیت موزون2(دختران) – فعالیت موزون2(پسران) -کاربا دستگاه های ورزشی – ژیمناستیک تخصصی – شنا تخصصی – کشتی تخصصی – دو ومیدانی تخصصی – جودو – کاراته – تکواندو – موی تای – ووشو – پیلاتس –یوگا – تای چی – بادی بالانس – واترپلو – نجات غریق – قایقرانی – شیرجه – تنیس – کوه نوردی – اسکی – تیر و کمان – تیراندازی – اسکیت – کراس فیت – ورزش های تفریحی/آبی – دوچرخه سواری – هاکی – وزنه برداری – شطرنج – سپک تاکرا – باله – کبدی – شمشیر بازی – ورزش های ساحلی – اسکواش – تمرین در آب – ماساژ ورزشی – اسب سواری – گلف – سافت بال – بیس بال – سنگ نوردی – ورزش های نوین – بوکس	*دانشجو می بایست 6واحد عملی و 6 واحد نظری را به انتخاب خود بگذراند.

*نکته1: هرواحد درسی نظری 1ساعت و 30 دقیقه ،عملی 2ساعت و 30دقیقه وکارگاهی 3ساعت زمان آموزشی را به خود اختصاص می دهند.(برای مثال درس آموزش تربیت بدنی در برنامه کلاسی دانشجو 3ساعت از وقت را اشغال خواهد کرد.)

2:جمعا 132واحد برای فراغت از تحصیل باید پشت سر گذاشته شود.(رجایی)

3:تقریبا تمام دروس 2واحدی هستند.

5- مزایای رشته

تحصیل در این رشته علاوه بر مزیت های کلی دانشگاه فرهنگیان،به صورت اختصاصی نیز مزیت های خاص خود را دارد که در ادامه به تشریح تمام مزایای آن خواهیم پرداخت:

-برقراری حقوق دانشجویی از بدو ورود به دانشگاه وهمچنین برخورداری دانشجویان از بیمه سلامت وبازنشستگی(سوابق تحصیلی دانشجومعلمان به عنوان سابقه کاری در نظر گرفته می شود)

-برخورداری از تمام حقوق رفاهی جامعه فرهنگیان(شرایط اسکان در شهر های مختلف،دریافت تسهیلات مختص به فرهنگیان و…)

-قابلیت ارتقای شغلی به سمت هایی نظیر معاون ومدیر مدرسه(البته به شرط ادامه تحصیل ودریافت مدرک کارشناسی)

_فضای نشاط آور در دوران دانشجویی

_کسب تناسب اندام و آمادگی جسمانی

_ واحدهای عملی نسبتا زیاد و تجربه محیط های ورزشی بسیار متنوع برای علاقه مندان به این گونه فعالیت ها

_ارتباط صمیمانه تر در فضایی مطلوب تر در دوران کاری در مدارس

6-معایب رشته

دانشگاه فرهنگیان و رشته های مختص به آن درکنار تمام نکات مثبتی که دارند،در برخی مسائل نیز ممکن است دانشجو را با مشکلاتی مواجه کنند که در ادامه تحت عنوان معایب این مشکلات را شرح می دهیم:

-وجود تمام نظارت ها و باید ونباید های دانشگاه فرهنگیان

_دروس تخصصی سنگین

_فشار جسمانی بالا

_مصدومیت های ورزشی در بخش های عملی

_هزینه های مازاد برای فعالیت های ورزشی

_زمان زیاد کلاس های عملی و حضور بیشتر دانشجویان در دانشگاه نسبت به سایر رشته ها

-حقوق نسبتا پایین شغل معلمی(البته در مقایسه با رشته های دبیری،معلمان تربیت بدنی دریافتی بیشتری دارند)

-فرسودگی شغلی به دلیل فعالیت عملی در محیط باز با شرایط آب و هوایی متفاوت

_استرس کاری بیشتر با توجه به مسئولیت دبیران تربیت بدنی نسبت به سلامت دانش آموزان

7-رشته در قامت معلم

-گاهی اوقات به خاطر شرایط سخت مناطق محل خدمت،معلمان مجبور می شوند تا چند هفته دور از محل زندگی بمانند(در صورت متفاوت بودن محل زندگی ومحل خدمت)

-معلمان تربیت بدنی برای اینکه بتوانند تدریس موفقی داشته باشند و تاثیرگذاری و ارتباط فعال خود با دانش آموزان را حفظ کنند باید آمادگی بدنی خود را همواره حفظ و مهارت های علمی خود را ارتقا بخشند.

-با توجه به ماهیت این رشته دبیر تربیت بدنی از محبوبیت بیشتری نزد دانش اموزان برخوردار هستند که برای حفظ این ارتباط در مسیر درست معلم همواره باید در حفظ ضوابط کوشا باشد.

-معلمان تربیت بدنی باید از هوش هیجانی بالایی در برخورد با بحران ها و حوادث معمول در این زنگ برخوردار باشند.

-حفظ سطح خلاقیت و نوآوری در تدریس برای تشویق دانش اموزان به فعالیت در کلاس با توجه به گسترش معضل چاقی و یکجانشینی از چالش های معلم به شمار می رود.

8-رشته درقامت استاد دانشگاه

آن دسته از معلمانی که به تدریس در مراکز آموزش عالی علاقه مند هستند می توانند با ادامه تحصیل در رشته مورد علاقه خود،وطی کردن مدارج علمی به صورت تدریجی وارد حیطه استادی دانشگاه شوند.

این مورد نیازمند آن است که در وحله اول معلم تربیت بدنی موافقت اداره محل خدمت خود را برای ادامه تحصیل جلب کندکه این مورد موجب افزایش دوران تعهد خدمت می شود(2 برابر مدت تحصیل)،سپس برای دریافت مدرک کارشناسی ارشد و دکتری اقدام کرده که به طور معمول 2 و 5 سال زمان می برد،و پس از آن به ترتیب مراحلی هستند که برای تدریس در دانشگاه ها نیاز است طی شوند(البته در موارد معدود افرادی وجود داشته اند که با مدرک کارشناسی ارشد نیز در برخی دانشگاه ها تدریس کرده اند).

یک استاد دانشگاه طبیعتا در جنبه های مختلف برتری های بسیاری نسبت به معلم تربیت بدنی دارد که اولین آن وجهه وجایگاه اجتماعی بالاتراست.همچنین می توان به حقوق دریافتی بالاتر و برنامه کاری منعطف تر و کار ساده تر در اتاط با دانشجویان نسبت به دانش اموزان اشاره کرد.

9-ادامه تحصیل در رشته

بحث ادامه تحصیل در این رشته ، تاحدودی پیچیده است و وابسته به محل خدمت های افراد می تواند متفاوت باشد.

در نقطه مقابل برخی از این افراد نیز با توجه به محل خدمتی که دارند،می توانند با رعایت مواردی برای گرفتن مدرک کارشناسی ارشد و … در دانشگاه ثبت نام کنند ومشکلی از جهت ندارند.

درکل دو حالت برای ادامه تحصیل معلمان تربیت بدنی وجود دارد،

1-گرفتن مجوزاز محل خدمت وافزایش مدت زمان تعهد به مدت دوبرابر تحصیل وتحصیل در رشت های مورد تایید آموزش و پرورش(مرتبط با رشته تحصیلی در دوره قبل)

2-ادامه تحصیل بدون در جریان قرار دادن محل خدمت در رشته دلخواه(البته با رعایت یکسری شرایط خاص مثل خالی کردن یکی از روز های هفته برای شرکت در کلاس های دانشگاه و هماهنگی با مدیر مدرسه)

در کل ، ادامه تحصیل در رشته های دبیری با چالش های بسیاری همراه است و قطعا آموزش تربیت بدنی نیز از این قاعده مستثنی نیست ؛ اما قابل امکان است .

فارغ التحصیلان مقطع لیسانس رشته آموزش تربیت بدنی می توانند در گرایش های :

فیزیولوژی ورزشی

فیزیولوژی ورزشی و تندرستی

فیزیولوژی ورزشی کاربردی

فیزیولوژی و تغذیه ورزشی

بیومکانیک ورزشی

رفتار حرکتی

رشد حرکتی

یادگیری و کنترل حرکتی

آسیب شناسی ورزشی و تمرینات اصلاحی

تمرینات اصلاحی

آسیب شناسی ورزشی

تربیت بدنی سازگارانه و ورزش معلولین

مدیریت ورزشی

مدیریت بازاریابی و ارتباطات ورزشی

مدیریت رویدادها و گردشگری ورزشی

مدیریت سازمان ها و باشگاه های ورزشی

روان شناسی ورزشی

جامعه شناسی ورزش

مهندسی ورزش

پذیرش در رشته مهندسی ورزش صرفا توسط دانشگاه آزاد اسلامی انجام می شود))

آموزش تربیت بدنی(ویژه فرهنگیان)

10-بازارکار ومیزان حقوق

علاوه بر حقوق رسمی آموزش و پرورش ، دبیر تربیت بدنی می تواند با ارتقای علم و مهارت خود و شرکت در دوره های دانش افزایی یا ادامه تحصیل درامد بسیار چشم گیری در زمینه های

_برنامه نویسی و تغذیه

_حرکات اصلاحی و توانبخشی

_مربی گری و باشگاه داری

_خانه های کودک و بازی با کودک

_تیم داری

_حضور در تیم های ورزشی با انعقاد قرارداد و حق الزحمه

_تدریس در کارگاه ها و دانشگاه

11-یادداشتی از یک دانشجو معلم

با تمام کم وکاستی هایی که در تمام جوانب دانشگاه فرهنگیان وجود دارد،می توان گفت یکی از بهترین دانشگاه ها از نظر شرایط اقتصادی و تضمین آینده شغلی این دانشگاه است. از زمانی که شما برای تحصیل وارد این دانشگاه می شوید باید خود را معلم بدانید و از روز اول برای ارتقای سطح علمی و ویژگی های شخصیتی خود تلاش کنید چراکه نقشی بسیار مهم وتعیین کننده ای در ساخت آینده کشور برعهده خواهید داشت.

و همچنین بیه بیان خودمانی تر :

اگر میتونی از ساعت 6 صبح بیدار بشی هفت صبح تو سرما و گرما بری استخر و چندین ساعت متوالی تمرین کنی و بعد تو زمان استراحت هم بری سر تمرین های تیم های دانشگاه و بعد سر یه کلاس با مطالبی در حد پزشکی و بعد با حضور تو پیست تو گرما یا باد سرد

طولانی مدت بدویی و باز بری کلاس و این روند برای 4 سال هر روز تکرار شه تو مناسب این رشته هستی…اما اینم بدون اگر از هر دانشجوی تربیت بدنی بپرسی ببا برگشت به عقب بازم این راه رومی ره یا نه میگه که قطعا اگر هزار بارم به قبل برگرده این مسیر رو میاد… چون فقط یکساعت لذت و خاطرات خوب این دوران تمام سختی های چهار سال رو از بین می بره اینم بدون که این سختگیری ممکن هست پردیس به پردیس کم یا زیاد تر متفاوت باشه…